خیلی از وکلا فکر می کنند دانش حقوقی بالا به تنهایی برای موفقیت کافی است. ولی اگر مخاطب تو را نشناسد، نمی تواند از تخصصت استفاده کند. فرق وکالت با خیلی از کسب و کارهای دیگر این است که معرفی خدمات حقوقی ضابطه دارد و کانون وکلا روی آن حساس است. پس اول باید مرز را بشناسی و بعد سراغ روش ها بروی.
در این مقاله اول می بینی ضوابط چه می گویند. بعد سراغ چیزهایی می رویم که در چارچوب اطلاع رسانی و برندسازی قرار می گیرند: محتوای آموزشی ساده، سئو، حضور آنلاین، ویدیو و اعتمادسازی. هدف این است که مخاطب به جای فشار تبلیغاتی، حس کند کسی مشکلش را می فهمد.
تبلیغات وکلا از نظر ضوابط چه وضعیتی دارد؟
این توضیح ها بر اساس اطلاعیه ها و خبرهایی است که از کانون ها منتشر شده. این متن مشاوره حقوقی نیست و ضوابط ممکن است به روز شود. قبل از هر انتشاری، متن به روز را از کانون وکلای محل عضویت خودت بگیر.
کانون ها چه گفته اند؟
اداره نظارت و بازرسی کانون وکلای دادگستری مرکز اعلام کرده هرگونه تبلیغ خدمات وکالتی در پلتفرم ها، شبکه های اجتماعی، وب سایت ها و کانال ها که با ضوابط حرفه ای جور نباشد ممنوع است و می تواند به تعقیب انتظامی برسد. در همان اطلاعیه به مواد ۸۱، ۹۱، ۱۱۹ و ۱۲۴ آیین نامه اجرایی لایحه استقلال کانون وکلا اشاره شده و به وکلا مهلت داده شده سوابق مغایر را حذف کنند. کانون وکلای قم هم در اطلاعیه ای به وکلا ۲۴ ساعت فرصت داد آگهی هایشان را از پلتفرمی مثل «دیوار» حذف کنند و هشدار داد پرونده به دادسرای انتظامی می رود.
از طرف دیگر، رئیس کانون وکلای مرکز در مرداد ۱۴۰۵ گفته فعالیت وکلا در فضای مجازی ممنوع نیست، ولی باید در چارچوب مشخص انجام شود، و کانون در حال فراهم کردن راهی در سایت خودش برای فعالیت استاندارد وکلاست. در گزارش های خبری هم آمده که ارائه اطلاعات دقیق و علمی و آگاه سازی عمومی با رعایت شئون وکالت مجاز است.
مرز اطلاع رسانی و تبلیغ کجاست؟
طبق تبصره ماده ۱۲۴ آیین نامه، رفتار خلاف شئون وکالت یعنی کاری که جرم باشد یا باعث وهن جامعه وکالت شود یا با عرف مسلم آن بخواند. مجازات انتظامی آن می تواند درجه چهار، یعنی تنزل درجه وکالت، باشد. پس قاعده ساده این است: محتوایی که آگاهی می دهد و دانش حقوقی را ساده می کند در خطر کمتری است. محتوایی که ادعای نتیجه می کند، با موکل ها سر و کله می زند یا شبیه آگهی تجاری است، ریسک بیشتری دارد.
چه کارهایی بیشتر ریسک دارد؟
آگهی تجاری برای وکالت در پلتفرم هایی مثل دیوار
ادعای نتیجه، مثل «پرونده را حتما می بریم»
ترساندن مخاطب برای گرفتن مشاوره
انتشار جزئیات پرونده های واقعی و افشای رازداری
عنوان ها و ادعاهایی که با پروانه و مدارک ثبت شده جور نباشد
مقایسه با همکاران یا بدگویی از آن ها
اگر درباره یک مورد مطمئن نیستی، قبل از انتشار از کانون بپرس. این کار از هر هزینه ای ارزان تر است.
چرا روانشناسی اعتماد برای وکیل مهم است؟
چطور اعتماد مخاطب را جلب کنی؟
کسی که دنبال وکیل می گردد معمولا در وضعیت استرس است. او معمولا از وکیل نمی ترسد، از هزینه و پیچیدگی قانون می ترسد. پس در هر نوشته و ویدیو از زبان ساده استفاده کن. وقتی با کلمات کتابی حرف می زنی، مخاطب فکر می کند تو هم بخشی از همان سیستم پیچیده ای. همدلی هم مهم است. به جای «متخصص دعاوی ملکی هستم» بنویس «می دانم از دست دادن حاصل چند سال زحمت در یک قرارداد اشتباه چقدر سخت است». مخاطب حس می کند حرفش شنیده شده است.
چطور تصویر ذهنی قوی بسازی؟
برند شخصی یعنی وقتی اسم یک حوزه حقوقی می آید، نام تو در ذهن مخاطب بیاید. برای این کار یکپارچگی لازم است: نوع پوشش، لحن، رنگ و نوع محتوا باید یک پیام بدهند، «حرفه ای و قابل اعتماد». تکرار هم نقش دارد. اگر مرتب راهنمای کوتاه و کاربردی حقوقی منتشر کنی، کم کم به عنوان یک منبع شناخته می شوی. از نشان دادن چهره و شخصیت واقعی نترس، چون مردم با آدم ها ارتباط می گیرند، نه فقط با اسم. برای مفهوم کلی، هویت برند را بخوان.
به جای ترساندن، آگاه کن
ترساندن مخاطب برای گرفتن مشاوره هم اخلاقی نیست و هم با شئون وکالت جور درنمی آید. به جای آن، یک ریسک واقعی را آرام توضیح بده و راه پیشگیری را نشان بده: «امضا کردن بدون خواندن همه صفحه های قرارداد می تواند مشکل ساز شود؛ قبل از امضا این موارد را بررسی کن». بعد از آگاهی دادن، راه حل را بگو، نه وعده نتیجه. این تعادل باعث می شود خدمات حقوقی به عنوان یک سرمایه گذاری برای آرامش دیده شود، نه یک هزینه.
کدام کانال ها برای اطلاع رسانی مناسب ترند؟
شبکه های اجتماعی چه نقشی دارند؟
اینستاگرام و لینکدین جای مناسبی برای محتوای آموزشی هستند. ویدیوی کوتاه درباره یک سوال رایج، مثل «حق مستاجر در تمدید قرارداد چیست؟»، می تواند اعتماد بسازد. لینکدین برای معرفی دانش حقوقی به مدیران شرکت ها مناسب است و لحنش می تواند رسمی تر باشد. اصل کار این است که مدام «من وکیل هستم، با من تماس بگیر» نگویی و با اطلاعات مفید، تخصصت را نشان بدهی. ولی قبل از فعالیت، ضوابط کانونت را درباره تبلیغ در شبکه های اجتماعی بررسی کن. برای ایده، بازاریابی در اینستاگرام را ببین.
سایت شخصی و سئو چه کمکی می کنند؟
وقتی مشکلی پیش می آید، آدم ها اول در گوگل جستجو می کنند. اگر مقاله ای دقیق و ساده درباره همان سوال داشته باشی، می توانی در نتایج دیده شوی. مثلا یک مقاله درباره مراحل قانونی مطالبه مهریه می تواند برای کسی که دنبال جواب است مفید باشد. سئو زمان می برد ولی ماندگار است. محتوا باید دقیق و به روز باشد و از ادعای نتیجه دوری کند. برای شروع، خدمات سئو و سئو محلی را ببین.
دایرکتوری ها چه جایگاهی دارند؟
دایرکتوری ها صفحه ای عمومی با نشانی، تلفن و توضیح خدمات می سازند و می توانند یکی از مسیرهای پیدا شدن باشند. بیزی لوک یکی از دایرکتوری های کسب و کار ایران است و دسته خدمات حقوقی هم دارد؛ برای دیدن یک نمونه صفحه، این آگهی را ببین. ولی چون ضوابط تبلیغ وکلا حساس است، قبل از ثبت متن و اطلاعات پروفایل، با کانونت هماهنگ کن و فقط اطلاعات واقعی و قابل بررسی را بنویس. برای ثبت، راهنمای ثبت اطلاعات کسب و کار را بخوان.
تبلیغات پولی را چه کار کنی؟
آگهی های پولی در پلتفرم هایی مثل دیوار همان چیزی است که کانون قم به آن هشدار داده. تبلیغ کلیکی در گوگل هم اگر آگهی تجاری برای وکالت باشد، ریسک دارد. پیشنهاد من این است که قبل از هر هزینه ای، موضوع را با کانون هماهنگ کنی و اول روی محتوا و سئو تمرکز کنی.
چطور محتوای حقوقی بنویسی که همه بفهمند؟
چطور مفاهیم سخت را ساده کنی؟
بزرگ ترین اشتباه این است که از اصطلاحات غلیظ حقوقی استفاده کنی که فقط همکارانت می فهمند. مفهوم را به زبان روزمره ترجمه کن. مثلا به جای «این قرارداد واجد وصف لزوم است» بنویس «این قرارداد را نمی شود به راحتی به هم زد». ساده نویسی نشانه کم سوادی نیست، نشانه تسلط است. فرض کن برای دوستی توضیح می دهی که از قانون چیزی نمی داند.
از چه مثال هایی استفاده کنی؟
مثال، محتوا را قابل فهم می کند ولی رازداری اولویت دارد. هرگز جزئیات یک پرونده واقعی را منتشر نکن. به جای آن از مثال فرضی استفاده کن و صریح بنویس که فرضی است: «فرض کن کسی یک اجاره نامه را بدون خواندن بند فسخ امضا کرده...». داستان ها در ذهن می مانند و مخاطب خودش را در آن موقعیت می بیند، بدون اینکه کسی آسیب ببیند.
لیست ها چطور به خوانایی کمک می کنند؟
مردم در فضای آنلاین حوصله متن طولانی را ندارند. نکته های عمومی را در یک فهرست کوتاه بنویس. مثال زیر اطلاعات عمومی است و جای مشاوره حقوقی را نمی گیرد:
قبل از امضا، همه صفحه های قرارداد را بخوان.
برگه سفید امضا شده به کسی نده.
در قرارداد مالی، رسید و مدرک پرداخت را نگه دار.
این ساختار چشم مخاطب را خسته نمی کند و مهم ترین نکته ها را در کمترین زمان منتقل می کند.
ویدیو را چطور حرفه ای شروع کنی؟
در ویدیو به چه چیزهایی توجه کنی؟
ویدیو برای اعتمادسازی قوی است، چون مخاطب صدا و چهره تو را می بیند. برای شروع، دوربین موبایل و یک نور مناسب کافی است. شروع ویدیو مهم است: با یک سوال روشن شروع کن، مثل «قبل از امضای این قرارداد چه چیزی را باید چک کنی؟». بعد توضیح بده و در پایان یک نتیجه آموزشی بگو. لبخند و صمیمیت کنار تخصص کار می کند، ولی لحن باید با شأن حرفه همخوان بماند.
سناریو را چطور بنویسی؟
یک ویدیوی خوب سه بخش دارد: مشکل، توضیح کوتاه، و راه عملی. ویدیوی کوتاه و متمرکز معمولا بهتر دیده می شود. پایان ویدیو را هم با یک دعوت ساده ببند، مثلا «برای آگاهی بیشتر مقاله کامل در سایت است». از دعوت تبلیغاتی مثل «برای وکالت با من تماس بگیرید» پرهیز کن، مگر اینکه ضوابط کانونت اجازه بدهد.
چطور جلوی دوربین راحت باشی؟
مخاطب دنبال بی نقص بودن نیست، دنبال صداقت است. متن را حفظ نکن، فقط نکته های اصلی را روی یک کاغذ بنویس. با هر بار ضبط، راحت تر می شوی. اگر تپق زدی، نگران نباش. صمیمیت و راستگویی به اعتماد کمک می کند. برای راهنمای بیشتر، بازاریابی ویدیویی یوتیوب را ببین.
چطور اعتبار آنلاین بسازی؟
نظر موکل ها چه نقشی دارد؟
مردم قبل از رفتن سراغ پزشک یا وکیل نظر دیگران را می خوانند. تایید اجتماعی یکی از ابزارهای اعتمادسازی است. ولی در وکالت رازداری بسیار مهم است. نظر موکل را فقط با رضایت او و بدون جزئیات پرونده منتشر کن و پیش از استفاده با ضوابط کانون بسنج. همین که بنویسد «وکیلی پیگیر و دقیق بود» برای مخاطب کافی است. بیشتر در نظرات مشتریان بخوان.
تمرکز روی یک حوزه چه فایده ای دارد؟
وکیلی که می گوید همه کار انجام می دهد، معمولا در هیچ کدام شناخته نمی شود. اگر روی یک یا دو حوزه، مثل دعاوی ملکی یا خانواده، تمرکز کنی، مخاطبی که همان مشکل را دارد راحت تر تو را پیدا می کند. فقط برای عنوان ها و ادعاها مثل «متخصص» با ضوابط کانون هماهنگ باش و حوزه فعالیت را با عبارت دقیق و واقعی بنویس.
شبکه سازی با همکاران چطور کمک می کند؟
گاهی بهترین معرفی از طرف همکاران می آید. با وکلای حوزه های دیگر ارتباط داشته باش تا پرونده های خارج از حوزه تو را ارجاع بدهند و تو هم همین کار را بکنی. در سمینارها و نشست های تخصصی، به جای پخش کارت ویزیت، دانشت را به اشتراک بگذار. هر ارجاع باید با ضوابط مالی و اخلاقی کانون هم سازگار باشد.
چطور بفهمی کدام روش جواب داده؟
در اولین تماس یا جلسه بپرس مخاطب از کجا با تو آشنا شده و جواب را یادداشت کن. ماهی یک بار تعداد بازدید مقاله ها، تماس ها و ارجاع ها را مقایسه کن. برای هر کانال زمان کافی بگذار، چون محتوا و سئو نتیجه فوری نمی دهند. ولی عدد زمانی تضمینی نمی دهم، چون به رقابت، شهر و حوزه کاری بستگی دارد. برای مرور روش ها، تبلیغات خدمات تجاری را ببین.
نتیجه گیری
وکالت یک حرفه حساس است و معرفی خدمات آن باید با رعایت ضوابط انجام شود. راه مطمئن این است که ابتدا ضوابط کانونت را بشناسی و بعد روی آگاهی بخشی، محتوای ساده و دقیق، سئو و حضور آنلاین قابل بررسی تمرکز کنی. با زبان ساده، رازداری و صداقت اعتماد بساز و از ترساندن، ادعای نتیجه و آگهی تجاری دوری کن. این مسیر کند تر از تبلیغ مستقیم است، ولی پایدارتر و بی خطرتر است.
اگر می خواهی محتوا و حضور آنلاین کار حقوقی ات را در چارچوب ضوابط بسازی، بیزی لوک با خدمات سئو، تولید محتوا و دیجیتال مارکتینگ یکی از گزینه هایی است که می تواند کمکت کند. محتوای تولیدشده در هر حال باید قبل از انتشار با ضوابط کانون تو بررسی شود. برای مشاوره از بخش تماس با ما اقدام کن.
