حتما شنیدید که می گن «فلانی اسمش یک تریلی را هم نمی کشه»، ولی بعضی کسب و کارها فقط با اعتبار اسم شون، همان جنس را گرون تر از بقیه می فروشن و مشتری هم راضیه. تفاوت این دو تا توی یک کلمه خلاصه می شه: برندسازی. شاید فکر کنید برند شدن مخصوص شرکت های غول پیکره و شما با یک مغازه کوچک یا یک پیج اینستاگرام جایی توی این بازی ندارید. ولی این طور نیست.
مشتری امروز هر روز با کلی پیام و محصول مشابه روبه رو می شه. وقتی انتخاب ها زیاد باشه، تصمیم گرفتن سخت می شه و آدم ها معمولا سراغ چیزی می رن که می شناسن و بهش اعتماد دارن. اون اعتماد همان چیزیه که اسمش را برند می ذاریم. توی این راهنما ساده و عملی می بینید چطور یک کسب و کار کوچک را قدم به قدم به یک برند قابل اعتماد تبدیل کنید.
برندسازی دقیقا یعنی چی؟
اول یک سوءتفاهم رایج را کنار بذاریم. لوگوی قشنگ، برند نیست. کارت ویزیت شیک هم برند نیست. تعداد فالوور زیاد هم لزوما برند نیست. یک جمله معروف هست که به جف بزوس نسبت داده می شه: برند چیزیه که وقتی شما از اتاق بیرون می رید، بقیه درباره تون می گن.
پس برندسازی یعنی مدیریت حسی که مشتری درباره شما داره. وقتی اسم کسب و کار شما میاد، مشتری یاد چی می افته؟ «گرون و بی کیفیت» یا «خوش قول و کاردرست»؟ برندسازی یعنی این تصویر را آگاهانه بسازید و نذارید شانس یا رقیب براتون بسازن. اگه دنبال مفهوم کلی ترش هستید، مقاله هویت برند و آگاهی از برند را ببینید.
چرا مشتری از یک برند آشنا می خره؟
آدم ها معمولا با منطق بررسی می کنن و با احساس تصمیم می گیرن. برای همین ساختن برند فقط ساختن یک ظاهر نیست، ساختن حسه. سه تا اصل ساده روانشناسی کمک می کنه بفهمید چرا این کار جواب می ده:
اصل آشنایی (Mere Exposure Effect): چیزی که بیشتر ببینیم، معمولا بیشتر بهش اعتماد می کنیم و دوستش داریم. پس دیده شدن مداوم مهمه، به شرطی که پیام شما یکدست باشه.
ثبات: مشتری پیش بینی پذیری را دوست داره. اگه یک بار کیفیت عالی باشه و بار بعد ضعیف، اعتماد خراب می شه.
هویت و تعلق: آدم ها دوست دارن بخشی از یک گروه باشن. برند شما باید یک حس تعلق به مشتری بده.
درباره اثر ذهنیت مشتری روی خرید هم می تونید مقاله روانشناسی مغز مشتری را بخونید.
مرحله اول: خودتون را بشناسید
قبل از اینکه برای تبلیغ پولی خرج کنید، باید بدونید کی هستید. شروع برندسازی از درونه، نه از ظاهر. یک کاغذ بردارید و به این سه سوال جواب بدید. جواب های کلیشه ای مثل «کیفیت بالا و قیمت مناسب» نده، چون این ها وظیفه است، نه مزیت.
۱. چرا وجود دارید؟
غیر از پول درآوردن، چه مشکلی را حل می کنید؟ مثلا یک کارواش فقط «ماشین نمی شوره». می تونه بگه «حس تازگی و تمیزی را به راننده برمی گردونه».
۲. به کی کمک می کنید؟
نمی شه برند همه بود. اگه بخواید همه را راضی کنید، معمولا هیچ کس را کامل راضی نمی کنید. مشتری ایده آل تان را مشخص کنید. مقاله مخاطب هدف کمک می کنه.
۳. شخصیت برندتون چیه؟
اگه کسب و کار شما یک آدم بود، چه شکلی بود؟ یک رفیق شوخ و خودمونی؟ یک استاد جدی و منظم؟ این شخصیت باید توی همه پیام هاتون حس بشه. و اینکه چه چیزی شما را از بقیه جدا می کنه را هم یادداشت کنید، که توی مقاله تمایز محصول بیشتر توضیح دادیم.
مرحله دوم: هویت بصری را یکدست کنید
حالا وقتشه اون شخصیت را به شکل دیدنی دربیارید. مشتری قبل از اینکه چیزی بخونه، ظاهر شما را می بینه. برندسازی بصری یعنی ظاهر شما قبل از حرف زدن، حرف بزنه. لازم نیست برای یک کسب و کار کوچک پول زیادی خرج کنید، ولی باید تمیز و یکدست باشید:
پالت رنگی مشخص: دو یا سه رنگ اصلی انتخاب کنید و همه جا استفاده کنید: سایت، اینستاگرام، فاکتور و بسته بندی. رنگ ها معمولا حس هایی را القا می کنن، مثلا آبی بیشتر حس اطمینان و سبز حس آرامش، ولی این اثر قطعی و عمومی نیست و به فرهنگ و صنعت بستگی داره. مهم ترین چیز ثبات رنگه.
فونت ثابت: یک یا دو فونت خوانا انتخاب کنید و توی همه پست ها و بنرها استفاده کنید تا چشم مخاطب بهش عادت کنه.
عکس واقعی: عکس های آماده اینترنتی اعتماد را کم می کنن. از محصول، محیط کار و تیم خودتون عکس بگیرید. ظاهر واقعی و تمیز از کمال ساختگی بهتره.
مرحله سوم: توی جاهای درست دیده بشید
هویت و ظاهر را ساختید. حالا باید جایی باشید که مشتری دنبالتون می گرده. کسب و کار کوچک معمولا بودجه تلویزیون و بیلبورد نداره، پس باید هوشمندانه عمل کنه. چند جای مهم:
اینستاگرام و شبکه های اجتماعی: برای نشون دادن شخصیت و ارتباط. برند دیجیتال توضیح می ده چطور حضور آنلاین یکدستی بسازید.
سایت یا دایرکتوری: یک جای ثابت با آدرس، تلفن، ساعت کاری و عکس. اگه هنوز سایت ندارید، ثبت اطلاعات کسب و کار توی یک دایرکتوری معتبر مثل بیزی لوک شروع خوبیه. راهنمای ثبت اطلاعات کسب و کار مراحلش را گفته. بیزی لوک امکان معرفی خدمات و رزرو آنلاین هم داره که برای مشتری راحتی می سازه، درباره اش توی مقاله رزرو آنلاین بیزی لوک بیشتر بخونید.
گوگل و نقشه: اگه مشتری شما محلیه، ثبت درست اطلاعات اهمیت زیادی داره. مقاله سئوی محلی را ببینید.
وقتی مشتری اسم شما را جستجو می کنه و یک صفحه کامل، مرتب و با نظرهای واقعی می بینه، اعتمادش بیشتر می شه. البته یادتون باشه اعتماد از خود صفحه نمیاد، از اطلاعات درست و تجربه خوب میاد.
مرحله چهارم: صدای برند و داستان
مردم عدد را زود فراموش می کنن، ولی قصه را بیشتر یادشونه. به جای «ما بهترین خدمات لوله کشی را داریم»، بگید «ساعت ۳ نصفه شب لوله ترکید؟ ما بیداریم». این جمله یک موقعیت واقعی را نشون می ده و حس امنیت می ده. چند نکته برای ساختن صدای برند:
مثل آدم حرف بزنید: لحن اداری را کنار بذارید. توی توضیح سایت، پست و جواب پیام، جوری بنویسید که انگار برای یک دوست توضیح می دید.
شفاف باشید: اگه اشتباه کردید، عذرخواهی کنید و جبران کنید. صداقت اعتماد می سازه.
آموزش بدید: به جای اینکه فقط بگید «بخر»، به مشتری یاد بدید مشکلش را چطور حل کنه. اون وقت شما را مشاور می بینه، نه فروشنده سمج. برای نوشتن بهتر، مقاله کپی رایتینگ کمک می کنه.
مرحله پنجم: تجربه مشتری، مهم ترین بخش
همه چیزهایی که گفتیم، یعنی لوگو، رنگ و داستان، فقط وعده است. تجربه مشتری لحظه ای است که باید به وعده عمل کنید. برند شما توی لحظه جواب دادن به پیام، تحویل سفارش یا باز کردن بسته ساخته می شه.
کسب و کار کوچک اینجا یک برتری دارد: ارتباط شخصی. کارهایی که برندهای بزرگ به سختی انجام می دن:
یک یادداشت دست نویس تشکر توی بسته بذارید.
بعد از ارائه خدمت، حال مشتری را بپرسید.
اسم مشتری را یاد بگیرید و با اسم صداش کنید.
به نظر مشتری، چه مثبت چه منفی، جواب بدید. مقاله اهمیت نظرات مشتری ها را ببینید.
برنامه ۷ روزه برای شروع برندسازی
اگه نمی دونید از کجا شروع کنید، این برنامه ساده را امتحان کنید:
روز اول: چند رقیب را بررسی کنید. ببینید چه کاری می تونید متفاوت انجام بدید، نه لزوما بهتر.
روز دوم: داستان برندتان را بنویسید: چرا شروع کردید و چه مشکلی را حل می کنید؟
روز سوم: رنگ، فونت و لوگو را مشخص کنید.
روز چهارم: پروفایل کسب و کار را توی دایرکتوری ها، گوگل و شبکه های اجتماعی کامل و یکدست کنید. اطلاعات همه جا باید یکی باشه.
روز پنجم: اولین محتوای آموزشی تان را منتشر کنید.
روز ششم: از مشتری های راضی بخواید تجربه شون را ثبت کنن.
روز هفتم: یک پیشنهاد ویژه واقعی برای مشتری های جدید طراحی کنید و شروع کنید.
اشتباه های رایج توی برندسازی
فکر کردن اینکه برندسازی یعنی فقط طراحی لوگو
تغییر مداوم رنگ، لحن و شعار
وعده دادن چیزی که تحویل داده نمی شه
تلاش برای جذب همه به جای یک مخاطب مشخص
استفاده از عکس های آماده به جای عکس واقعی
نادیده گرفتن نظر مشتری ها
انتظار نتیجه یک هفته ای
جمع بندی: صبور باشید و ثابت قدم
ساختن برند مثل کاشتن درخت گردوست، نه سبزی خوردن. انتظار نداشته باشید فردا همه شما را بشناسن. برندسازی یک ماراتنه است: ثابت بمونید، قول هایی که می دید را اجرا کنید و هر روز یک آجر روی آجر قبلی بذارید. کسب و کار کوچک چابکی و صمیمیتی داره که شرکت های بزرگ کمتر دارن، پس از همان استفاده کنید.
برای شروع، اطلاعات کسب و کارتون را توی بیزی لوک ثبت کنید، توی دایرکتوری کسب و کارها نمونه ها را ببینید و پلن های بیزی لوک را مقایسه کنید. اگه برای دیده شدن بهتر توی گوگل مشاوره می خواید، خدمات سئو هم گزینه خوبیه.
