وقتی اسم «متاورس» را می شنوید، احتمالا تصویری از یک دنیای سه بعدی به ذهنتان می آید که در آن با آواتار خودتان قدم می زنید. این تصویر تا حد زیادی درست است، اما متاورس چیزی بیشتر از یک بازی سه بعدی است. در این مقاله می بینید متاورس دقیقا چه مفهومی دارد، از چه فناوری هایی ساخته شده و چرا با وجود هیاهوی زیاد چند سال گذشته، هنوز به شکل کاملش نرسیده است.
متاورس چیست؟
متاورس به یک فضای دیجیتال گسترده و تعاملی گفته می شود که از ترکیب چند فناوری ساخته می شود: واقعیت مجازی، واقعیت افزوده، هوش مصنوعی و در برخی پیاده سازی ها، بلاکچین. در این فضا کاربران با آواتار دیجیتالی خودشان حضور دارند، با دیگران تعامل می کنند، در رویدادها شرکت می کنند، خرید انجام می دهند و حتی می توانند کسب و کار خود را مدیریت کنند.
متاورس با یک بازی آنلاین چه فرقی دارد؟
تفاوت اصلی در پیوستگی و باز بودن سیستم است. یک بازی آنلاین معمولا محدود به همان بازی می ماند؛ اما ایده متاورس این است که چند پلتفرم مختلف بتوانند به هم متصل شوند و کاربر بتواند آواتار یا دارایی دیجیتالش را بین آنها جابه جا کند. البته همین قابلیت اتصال بین پلتفرم ها یکی از بزرگ ترین چالش های فعلی این حوزه است که هنوز حل نشده.
متاورس از چه فناوری هایی ساخته شده؟
متاورس یک فناوری واحد نیست، بلکه چند لایه فناوری روی هم قرار گرفته اند.
واقعیت مجازی و افزوده چه نقشی دارند؟
هدست های واقعیت مجازی کاربر را کامل در یک محیط دیجیتال غرق می کنند، در حالی که واقعیت افزوده لایه ای از اطلاعات دیجیتال را روی دنیای واقعی نمایش می دهد. این دو فناوری رابط اصلی کاربر با متاورس هستند؛ برخی تحلیل ها نشان می دهند در آینده، عینک های سبک واقعیت افزوده به جای هدست های سنگین واقعیت مجازی، رابط اصلی کاربران عادی خواهند شد.
هوش مصنوعی چه کمکی می کند؟
هوش مصنوعی با شبیه سازی رفتار طبیعی در محیط های دیجیتال، تعامل کاربر با فضای متاورس را واقعی تر می کند؛ از شخصیت های غیرقابل کنترل هوشمندتر در بازی ها گرفته تا دستیارهای دیجیتالی که در این فضاها به کاربر کمک می کنند.
بلاکچین در متاورس چه کاربردی دارد؟
در برخی پیاده سازی های متاورس، بلاکچین برای ثبت مالکیت دارایی های دیجیتال مثل زمین مجازی، آواتار یا آثار هنری دیجیتال استفاده می شود. این یعنی کاربر می تواند مالکیت یک دارایی دیجیتال را داشته باشد و آن را منتقل یا بفروشد. توجه کنید که ارزش این دارایی ها کاملا نوسانی و غیرقابل پیش بینی است و هیچ تضمینی برای سودآوری آنها وجود ندارد؛ هر تصمیم مالی در این حوزه باید با آگاهی کامل از ریسک آن گرفته شود.
متاورس چه کاربردهایی برای کسب و کارها دارد؟
فراتر از سرگرمی، متاورس چند کاربرد عملی هم دارد که برخی کسب و کارها از همین حالا در حال آزمایش آن هستند.
نمونه هایی از کاربرد واقعی متاورس کدام اند؟
در حوزه آموزش، شبیه سازی محیط های سه بعدی امکان تمرین عملی بدون ریسک واقعی را فراهم می کند، مثلا آموزش نجاری یا مکانیک با ابزار مجازی. در حوزه خدمات فنی، یک متخصص می تواند از راه دور و از طریق تصویر سه بعدی محیط، مشکل را ببیند و راهنمایی کند، بدون نیاز به حضور فیزیکی. برندها هم فروشگاه های مجازی راه اندازی می کنند که کاربر می تواند قبل از خرید واقعی، محصول را روی آواتار خودش امتحان کند.
آیا کسب و کار کوچک هم باید وارد متاورس شود؟
برای بیشتر کسب و کارهای کوچک و متوسط، هنوز زود است که بودجه قابل توجهی صرف حضور در متاورس شود، چون این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی توسعه است و مخاطب گسترده ای در ایران ندارد. راه بهتر برای اکثر کسب و کارها، تمرکز روی کانال هایی است که همین حالا مخاطب واقعی دارند،





