چشمهای سگ آینه حال اوست. وقتی شاد است برق میزند و وقتی چیزی اذیتش میکند، اولین نشانهها اغلب همانجا پیدا میشوند. ترشح زیاد، قرمزی یا چشمی که سگ مدام آن را میمالد، میتواند علامت یک مشکل ساده یا شروع یک عفونت باشد. مشکل اینجاست که خیلی از صاحبان سگ این علائم را جدی نمیگیرند تا وقتی که کار به درمان طولانی بکشد.
شناخت زودهنگام علائم، مراجعه بهموقع به دامپزشک و استفاده درست از محصولات بهداشتی مثل قطره چشم سگ میتواند جلوی بسیاری از این مشکلات را بگیرد. در این مقاله با هم میبینیم چه علائمی نشانه عفونت چشم است، چه عواملی آن را ایجاد میکنند، چه کارهایی در خانه برای مراقبت و پیشگیری میشود انجام داد و کی باید بدون معطلی سراغ دامپزشک رفت.
چشم سالم سگ چه شکلی است؟
قبل از اینکه سراغ علائم بیماری برویم، خوب است بدانیم چشم سالم چه ظاهری دارد. چشم سالم سگ روشن و براق است، سفیدی آن سفید یا کمی صورتی است و مردمکها هماندازهاند. مقدار کمی ترشح شفاف یا کمی رسوب قهوهای در گوشه چشم، مخصوصاً بعد از خواب، طبیعی است؛ درست مثل خوابآلودگی چشمهای خودمان صبحها.
بهتر است گاهی در نور خوب به چشمهای سگتان نگاه کنید تا شکل طبیعی آنها را بشناسید. اینطوری هر تغییری را زودتر متوجه میشوید.
علائم عفونت چشم سگ
عفونت چشم معمولاً با ترکیبی از چند علامت خودش را نشان میدهد.
ترشح غیرطبیعی
ترشح زرد، سبز یا غلیظ و چسبناک یکی از شایعترین علائم عفونت است. اگر صبحها پلکهای سگ به هم چسبیده باشد یا ترشح بعد از پاک کردن سریع برگردد، باید به آن توجه کنید. ترشح آبکی زیاد هم ممکن است نشانه حساسیت یا تحریک باشد.
قرمزی و تورم
سفیدی چشم که قرمز شده یا پلکهایی که متورم به نظر میرسند، نشانه التهاباند. ورم ملتحمه، که بافت صورتی اطراف چشم است، یکی از رایجترین مشکلات چشمی سگهاست و معمولاً با همین قرمزی شروع میشود.
مالیدن و پلک زدن مداوم
سگی که مدام صورتش را به فرش یا مبل میمالد، با پنجه چشمش را میخاراند یا یک چشمش را نیمهبسته نگه میدارد، احتمالاً احساس درد یا ناراحتی دارد. حساسیت به نور و دوری از جاهای روشن هم میتواند از همین دسته باشد.
تغییر ظاهر چشم
کدر شدن قرنیه، لکههای آبی یا سفید روی چشم، اختلاف اندازه مردمکها یا بیرونزدگی پلک سوم از علائمی هستند که نشان میدهند مشکل ممکن است فراتر از یک عفونت ساده باشد. در این حالتها مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است.
یک چشم یا هر دو چشم؟
به اینکه مشکل در یک چشم است یا هر دو، دقت کنید. وقتی فقط یک چشم درگیر است، احتمال وجود جسم خارجی، خراش یا آسیب موضعی بیشتر است. درگیری هر دو چشم بیشتر با حساسیت، عفونتهای عمومیتر یا خشکی چشم همراه است. گفتن همین جزئیات به دامپزشک، به تشخیص سریعتر کمک میکند.

عوامل ایجاد عفونت و التهاب چشم
عفونت چشم سگ دلایل متنوعی دارد و همین موضوع تشخیص را به کار دامپزشک تبدیل میکند.
گردوغبار و جسم خارجی
دانههای گیاهان، خاک و ذرات ریز در پیادهروی یا وقتی سگ سرش را از پنجره ماشین بیرون میآورد، ممکن است وارد چشم شوند و باعث تحریک یا خراش شوند. خراشهای کوچک اگر درمان نشوند، میتوانند محل ورود باکتریها باشند.
حساسیت
سگها هم مثل ما ممکن است به گرده گیاهان، گردوغبار یا برخی مواد شوینده حساسیت داشته باشند. حساسیت معمولاً با ترشح آبکی، قرمزی و خارش همراه است و اغلب هر دو چشم را درگیر میکند.
خشکی چشم
در برخی سگها غدد اشکی به اندازه کافی اشک تولید نمیکنند. چشم خشک مستعد التهاب و عفونتهای مکرر است و معمولاً با ترشح غلیظ و چسبناک همراه است. این مشکل نیاز به تشخیص و درمان دامپزشکی دارد.
ساختار صورت و نژاد
نژادهای پوزهکوتاه مثل پاگ، شیتزو و بولداگ چشمهای برجستهتری دارند و بیشتر در معرض آسیب و خشکی هستند. نژادهایی که موهای بلند اطراف چشم دارند هم ممکن است بهخاطر برخورد مداوم مو با چشم دچار تحریک شوند. بعضی نژادها هم مشکلات ارثی پلک دارند.
مراقبت روزانه از چشم سگ در خانه
بخش زیادی از پیشگیری با کارهای ساده و روزانه انجام میشود.
پاک کردن ترشحات
با یک گاز استریل یا پد پنبهای که با محلول شستشوی مخصوص چشم سگ مرطوب شده، ترشحات گوشه چشم را از سمت داخل به بیرون پاک کنید. برای هر چشم از یک پد جداگانه استفاده کنید تا آلودگی از یک چشم به چشم دیگر منتقل نشود. اسپری بهداشت چشم سگ هم برای شستشوی ملایم و پاک کردن رسوبات طراحی شده و کار را راحتتر میکند.
کوتاه کردن موهای اطراف چشم
اگر سگتان موی بلند دارد، موهای اطراف چشم را مرتب کوتاه نگه دارید. این کار را با قیچی سرگرد و با احتیاط کامل انجام دهید یا به آرایشگر حیوانات بسپارید.
تمیز کردن لکههای اشک
در سگهای روشنرنگ، لکههای قهوهای زیر چشم شایع است. پاک کردن روزانه این ناحیه و خشک نگه داشتن آن، هم ظاهر را بهتر میکند و هم از رشد باکتری و قارچ در موهای همیشهخیس جلوگیری میکند.

استفاده درست از قطره و اسپری چشم
محصولات چشمی سگ دو دسته کلی دارند: محصولات بهداشتی برای شستشو و مراقبت روزمره، و داروهای درمانی که باید دامپزشک تجویز کند. قطره عفونت چشم سگ، بهخصوص قطرههای آنتیبیوتیک یا ضدالتهاب، فقط باید با تشخیص و دستور دامپزشک استفاده شود. برخی قطرهها اگر روی خراش قرنیه استفاده شوند، حتی میتوانند مشکل را بدتر کنند.
چطور قطره بریزیم؟
سر سگ را به آرامی کمی رو به بالا نگه دارید و با انگشت شست پلک پایین را کمی پایین بکشید. قطرهچکان را از پشت سر یا از کنار نزدیک کنید تا سگ آن را نبیند و نترسد. نوک قطرهچکان نباید با چشم تماس پیدا کند. بعد از ریختن قطره، چند ثانیه پلک را آرام ببندید تا دارو پخش شود و در آخر یک تشویقی به سگ بدهید.
هرگز از قطره انسانی استفاده نکنید
قطرههای چشمی که برای انسان ساخته شدهاند، مخصوصاً قطرههای رفع قرمزی، ممکن است برای سگ مناسب نباشند یا حتی آسیب بزنند. همیشه از محصولات مخصوص سگ و طبق راهنمای دامپزشک استفاده کنید.
کی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کرد؟
بعضی علائم نباید حتی یک روز صبر کنند. اگر سگتان چشمش را کاملاً بسته نگه میدارد، درد شدید دارد، چشمش ناگهان کدر یا آبی شده، جسم خارجی در چشم دیده میشود، چشم بیرونزده به نظر میرسد یا بعد از ضربه به سر علائم چشمی پیدا کرده، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. همچنین اگر علائم خفیف بعد از یکی دو روز مراقبت بهتر نشد، معاینه لازم است. بعضی بیماریهای چشمی مثل آب سیاه اگر دیر تشخیص داده شوند، ممکن است به از دست رفتن بینایی منجر شوند.
اشتباهات رایج در مراقبت از چشم سگ
یکی از رایجترین اشتباهها استفاده از داروهای باقیمانده از درمان قبلی است. شاید علائم شبیه دفعه قبل باشد، ولی علت ممکن است کاملاً متفاوت باشد و داروی نامناسب میتواند وضعیت را بدتر کند. اشتباه دیگر، شستشوی چشم با چای، آبنمک خانگی یا دمنوشهای گیاهی است. این مواد استریل نیستند و ممکن است چشم را بیشتر تحریک کنند.
بعضیها هم فقط ترشح را پاک میکنند و فکر میکنند مشکل حل شده است. پاک کردن ترشح لازم است، ولی اگر علت اصلی درمان نشود، ترشح دوباره برمیگردد. در آخر، به تأخیر انداختن مراجعه به دامپزشک به امید اینکه «خودش خوب میشود» گاهی هزینه درمان را چند برابر میکند.
قلاده الیزابتی؛ وقتی سگ چشمش را میخاراند
اگر سگتان مدام با پنجه چشمش را میخاراند یا صورتش را به زمین میمالد، ممکن است آسیب بیشتری به چشم بزند. در این شرایط دامپزشک گاهی استفاده موقت از قلاده الیزابتی یا قلاده مخروطی را پیشنهاد میکند. این قلاده شاید اول کمی ناخوشایند به نظر برسد، ولی از چشم در حال درمان محافظت میکند و به اثر بهتر دارو کمک میکند.
نکات پیشگیری
پیشگیری همیشه سادهتر و ارزانتر از درمان است. اجازه ندهید سگتان در ماشین در حال حرکت سرش را از پنجره بیرون بیاورد. بعد از پیادهروی در علفزار، چشمها را بررسی کنید. در زمان استفاده از شامپو و اسپریهای بدن، مراقب باشید محصول وارد چشم نشود. معاینههای دورهای دامپزشکی را هم فراموش نکنید؛ دامپزشک میتواند مشکلاتی را ببیند که از چشم ما پنهان میمانند.
رژیم غذایی و سلامت چشم
تغذیه متعادل و کامل، با ویتامینها و اسیدهای چرب کافی، به سلامت کلی چشم و پوست کمک میکند. اگر به مکمل خاصی فکر میکنید، قبل از شروع حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
جمعبندی
چشمهای سگ حساساند و مشکلات آنها میتواند سریع پیشرفت کند. ترشح غلیظ و رنگی، قرمزی، تورم، مالیدن مداوم چشم و تغییر ظاهر چشم از مهمترین علائم هشداردهندهاند. مراقبت روزانه با پاک کردن ترشحات، کوتاه نگه داشتن موهای اطراف چشم و استفاده از محصولات بهداشتی مخصوص سگ، بخش بزرگی از پیشگیری را تشکیل میدهد.
ولی یادتان باشد که مراقبت خانگی جای تشخیص دامپزشک را نمیگیرد. هر وقت علائم شدید بود یا بهتر نشد، معطل نکنید. چشمهای سگتان، همان چشمهایی که هر روز با محبت به شما نگاه میکنند، ارزش این دقت را دارند.





